Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında 7 Ağustos’ta imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, TBMM Genel Kurulunda kabul edildi. Böylece üç ülke, anlaşmanın yürürlüğe girmesi için gerekli iç onay süreçlerini tamamladı.
BBC Türkçe’nin haberine göre anlaşma, onay belgelerinin ilgili komiteye teslim edilmesiyle yürürlüğe girecek. Türkiye, bu anlaşmayla NATO dışında yeni bir ortak savunma ittifakının parçası olacak.
Bir ülkeye saldırı, üçüne yapılmış sayılacak
Anlaşmanın en dikkat çekici hükmü ikinci maddede yer alıyor. Buna göre taraflardan herhangi birine dış kaynaklı silahlı saldırı düzenlenmesi, bütün taraflara yönelik saldırı kabul edilecek.
Birinci madde ise ülkelerden birinin egemenliği, toprak bütünlüğü veya uluslararası alanda tanınan sınırlarının tehdit edilmesi durumunda diğer tarafların gerekli önlemleri almasını öngörüyor.
Anlaşma ayrıca ortak askeri tatbikatlar, savunma sanayisinde teknoloji transferi, istihbarat paylaşımı ve lojistik destek gibi alanlarda işbirliği getiriyor.
Türk askeri Suudi Arabistan’a gönderilecek mi?
Anlaşmanın Meclisten geçmesi, Türk askerinin otomatik olarak Suudi Arabistan’a gönderileceği anlamına gelmiyor.
BBC Türkçe’nin aktardığına göre Ankara, Suudi Arabistan’a sağlanabilecek desteğin savunma amaçlı olacağını belirtiyor. Özellikle hava savunması, istihbarat, lojistik ve teknik destek seçenekleri üzerinde duruluyor.
Türk Silahlı Kuvvetlerinin yurt dışına gönderilmesi konusunda Anayasa’nın 92. maddesi uyarınca TBMM yetkili. Dolayısıyla olası bir asker gönderme kararı için ayrıca anayasal süreçlerin işletilmesi gerekiyor.
Türkiye bölgesel çatışmalara dahil olur mu?
Muhalefetin temel itirazı, Türkiye’nin Suudi Arabistan’ın Yemen’deki Husilerle yaşadığı çatışmalara veya Pakistan’ın bölgesel güvenlik sorunlarına dahil olma ihtimali.
Meclis görüşmelerinde anlaşmanın NATO yükümlülükleriyle ilişkisi de tartışıldı.
Hükümet ise ittifakın savunma amaçlı olduğunu, herhangi bir ülkeyi hedef almadığını ve bölgesel güvenliği güçlendirmeyi amaçladığını savunuyor.
Anlaşmadan 10 yıl boyunca çıkılamayacak
Anlaşmanın 16’ncı maddesine göre taraflar, yürürlüğe giriş tarihinden itibaren ilk 10 yıl boyunca ittifaktan çekilemeyecek.
Bu sürenin ardından ayrılmak isteyen ülkenin en az üç ay önceden yazılı bildirimde bulunması gerekecek. Çekilme durumunda devam eden projeler ve gizlilik yükümlülükleri ise sona ermeyecek.
Anlaşmanın uygulanmasını, üç ülkenin dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanlarının yer aldığı Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi yönetecek.
Kaynak: BBC Türkçe, “Beş soruda Mekke İttifakı”, 6 Kasım 2026; Diken, “Mekke Anlaşması Meclis’te: 16 madde neleri öngörüyor?”, 5 Kasım 2026.
